Çeviri
Çeviri bir dildeki
metnin anlamını hedef dildeki metne aynı mesajı taşıyacak şekilde
yapılan iştir. Çeviri yaparken her iki dilde de göz önüne alınması
gereken ayrıntılar vardır ; bunlar her iki dilin dilbilgisi kuralları,
deyimleri,terminolojisi gibidir. Çeviri konusunda bilgisi olmayan bir
kişi genellikle sözlükten kelimeyi bulup yazmak gibi son derece sığ
düşünür ama çeviri bundan çok daha fazla bir şeydir. Şu anda bir çok
bilgisayar programının ya da google gibi arama motorlarının sunduğu
bilgisayar destekli çeviriler vardır ama geleneksel olarak çeviri insan
etkinliğidir. Bilgisayar destekli çeviri programlarında çevirmen daha
önceden yapmış olduğu çevirileri veritabanına (database) ekler aynı
konuda sonraki zamanlarda çeviri yapması halinde önceki çevirileri
veritabanından çağrılır bu şekilde çevirmen daha önceden çevirdiği bir
kelimeyi tekrardan çevirme ihtiyacı duymaz. Bilgisayar destekli
çeviriler çevirmene hızlılık, verimlilik ve daha öncesinde çevirdiği bir
yazıyı tekrardan çevirme ihtiyacını ortadan kaldırır. Aşağıda bazı
bilgisayar destekli çeviri araçlarının karşılaştırılması verilmiştir.
Çeviriler ister basit
olsun ister zor mutlaka uzmanlık gerektirmektedir. Günümüzde çevirmenin
yapacağı bir hata uluslar arası krize yol açabildiği gibi şirketlere de
ağır darbeler vurmaktadır. Profesyonel Çeviri Hizmetleri kelimeleri
çevirmekten daha çok sizin mesajınızı, kalitenizi, inceliğinizi ve
dizaynınızı çevirmektir.
Uzmanlık
gerektiren çeviri türleri
Ticari çeviri:
Ticari çeviri bir şirketin profesyonelliğinin göstergesidir. Bu
gruba pazarlama, insert gibi broşürlerden tutunda web sayfası çevirisine
kadar her tür çeviri girmektedir.
Bilgisayar
çevirileri; Bu gruba web sayfası, bilgisayar yazılım ürünleri,
yardım menüleri, kullanma kılavuzları gibi çeviriler girmektedir.
Hukuki çeviriler;
Kanun, sözleşme, anlaşma, yönetmelik gibi yasal alandaki metinlerin
çevirisidir. Diğer uzmanlık gerektiren çeviri türlerine göre daha zor
bir çeviri grubudur. Çevirmenin yapacağı yanlışlıklar ciddi problemlere
götürebilmektedir. Özellikle sözleşmelerde iki dilde de imzalanır bazen
bunlardan biri bağlayıcı olabilirken bazense her iki dilde bağlayıcı
olmaktadır.
Tıp çevirisi:
Mutlaka alanında uzman çevirmenler tarafından yapılmalıdır. Tıp
çevirileri uzman doktor olup aynı zamanda çevirmen olan kişiler
tarafından yapılırsa çok daha iyi olacaktır. Zira doktor olmayıp sadece
çevirmen olan arkadaşların çeviri kitapları ülkemizde okutulmaktadır.
Çevirmen tıp alanında uzman değilse tıp çevirisi yapmamalıdır. Bu insan
hayatını teslim ettiğimiz doktor arkadaşlarımızın doğru bilgiyi alması
açısından son derece önemli bir konudur.
Edebi çeviri;
Edebi çevirilerin içine roman, hikâye, kısa öyküler, oyunlar, şiirler vb
girmektedir. Okuyucuların yazarın yazdığı ana dilinde ki gibi tat
almaları için edebi çevirilerde uzmanlık gerektirmektedir. Özellikle
şiir gibi edebi çevirileri birçok çevirmen yapamamaktadır. Şiir de,
ritmi, ölçüyü, kelime anlamını düşünüp hedef dilde de aynı anlamı bir
kelime ile özetlemek gerçekten son derece zor bir iştir. Bu çeviri
türünde yapılan güzel örnekler bizim yabancı edebiyatlar konusunda da
daha fazla lezzet alarak okumamızı sağlar.
Bilimsel (Akademik
) çeviri; Bilimsel araştırma belgeleri, özetler, konferans
tutanakları, bir dilden diğerine olan yayınların çevirisidir. Bilimsel
çeviriler birçok teknik kelimeyi içermektedir. Bu çeviri türünde
dilbilimsel uzmanlık kadar teknik kelimeleri de doğru kullanmayı
gerektirir.
Teknik çeviri; Teknik
metinlerin çevirisi kullanım kılavuzları, şartnameler, talimatlar vb
gibidir. Sadece bir alana bağlı bir çok teknik kelimelerin kullanımı da
olduğundan, yeterli dilbilimsel bilginin yanı sıra hedef dilde de bunu
tam anlamıyla ifade etmek gerekmektedir. Teknik çevirilerde mutlaka
uzman çevirmenlerin çeviri yapması gereken alanlardandır.
Dublaj ve Altyazı
çevirileri; Yabancı dizilerin, filmlerin, televizyon programlarının
diyaloglarını ve anlatımlarını içeren çeviri türüdür. Çevirmen kişi
sokak dilinden tutunda bazı bilimsel ifadelerini de hedef dilde tam
verebilmelidir. Diğer türlü komik ifadeler ortaya çıkmaktadır.
Çevirmen
Çevirmen, bir kitabı,
web sayfasını, belgeyi, filmi vb yeni bir dile ya da formata çeviren
kişiye denir.
Bazı yabancı dillerde
Çevirmen nasıl yazılır;
- Arapça:
مترجم
(mutárjim) m.
-
Hırvatça:
prevoditelj m.
- Çince:
譯者,
译者
(yì zhě)
- Danca:
oversætter,
tolk (interpreter)
-
Flamanca:
vertaler m.,
vertaalster f.
-
Estonyoca:
tõlk
- Fince:
kääntäjä
-
Fransızca:
traducteur m.,
traductrice f.
- Almanca:
Übersetzer m.
-
İbranice:
תרגמן (turgemán) m.
-
İtalyanca:
traduttore m.,
traduttrice f.
- Japonca:
翻訳者
(hon’yaku-sha)
|
|
- Korece:
번역자
(beonyeok-ja)
- Latince:
traductor m nom.,
traductoris m gen.,
traductrix f nom.,
traductricis f
gen.
- Moğolca:
орчуулагч (orçuulagç)
- Farsça:
ترگمان
(targomân),
مترجم
(motarjem)
- Lehçe:
tłumacz m.,
tłumaczka f.
-
Portekizce:
tradutor m.,
tradutora f.
- Rusça:
переводчик (perevódčik) m.
- İskoçça
:
eadar-theangair m.
-
Skolt Sami:
ǩiõlljåårǧlõ´tti
-
İspanyolca:
traductor m.,
traductora f.
- İsveççe:
översättare c.
|
Resmi Çeviri Nedir?
Birçok kişi bize belgelerinin ‘’resmi çeviri’’ olarak yapıp
yapamayacağımızı soruyor.
Maalesef, uluslar arası mercilerin resmi çeviri olarak
tanımladığı tek bir tanım yoktur. Buradan kastımız mesela pasaport
uluslar arası tanınmış ülkelere giriş yapmamız için uluslar arası kimlik
kartımızdır.
Bu karmaşık bir alandır; fakat iki türdeki çeviri resmi
çeviri amaçları için kullanmaktadır;
1- Noter tasdikli çeviri Yeminli çeviri
2- Konsolosluk yada apostil tasdikli çeviri
Her bireri detaylarıyla birlikte aşağıda kısaca
açıklanmıştır;
NOTER TASDİKLİ ÇEVİRİ
Çeviriler aşağıdakilerden bir tanesiyle yapılmışsa onaylanmış çeviri
olarak kabul edilir;
1. Belgenin Yeminli Tercüman tarafından çevirisi yapıldıysa;
Belge çevirisi yeminli tercüman tarafından yapıldıysa tercümanın
şerhi çevirdiği belgenin altına noter tasdiki yapılmadan önce yazılır
buda şu anlama gelir, tercüman ilgili notere yeminini daha önceden
yapmalıdır. Bazı ülkelerde tercüman kişinin çevirdiği belgenin altına
imzasını atması yeminli çeviri anlamına gelmektedir.
2. Belgenin tasdik edilmiş tercüman ya da tercüme bürosu
tarafından çevirisi yapılması;
Türkiye’de yeminli çeviri yapabilecek kişinin tanımları tam yapılmasa
da kanunen ilgili dili bildiğini üniversite diploması ya da yurtdışında
ilgili dil konusunda eğitim aldığını diplomasının çevirisiyle kanıtlamış
her Türk vatandaşının ikamet ettiği şehirde bazı noterlere tam ve doğru
çeviri yapacağı konusunda ilgili notere başvurmasıyla olanaklıdır.
Türkiye’de Yeminli Tercüme yapabilecek çeviri büroları bünyelerinde
ilgili dilleri çalıştıran çeviri bürolarıdır. Dünyada bu şu şekildedir;
Örneğin: Türkiye’de
Tarafımdan tercüme edilmek üzere verilen …………………………..belgesi
tarafımca İngilizce dilinden Türkçe Diline tam ve doğru çevrilmiştir.
Dünyada;
“I, Mrs xxx yyyy, a member of the Institute of Translators &
Interpreters, competent to translate from ……………. into ……………., hereby
declare that the annexed translation in the …………… language of …………………….,
and executed by me is, to the best of my professional knowledge and
belief, a true and faithful rendering of the …………….original.”
Tercüme büroları da tercümanlarının yerine tercümanlarının yetkin
olduklarını bildikleri takdirde kendilerinin kaşeleriyle tasdik etme
yetkisine sahiptir.
Türkiye’de ;
Tarafımıza tercüme edilmek üzere verilen …………………..belgesi büromuzun
………….dilinde yetkin …………………….tercümanı………………… tarafından yapılmıştır.
Dünyada örneğin :
“xxxx yyyy zzzz , a member of the Association of Translation
Companies, hereby declare that the annexed translation in the ……………
language of …………………… was executed by a professional translator competent
to translate from …………… into ……………, and is to the best of our
professional knowledge and belief, a true and faithful rendering of the
……………original.
Herkes kendisini yetkin, işin ehli tercüman
olarak niteleyeceğinden dolayı biz size tercümanın işin ehli olduğunu
sahip olduğu diplomalar ve referanslarıyla kanıtlamasını isteyiniz.
3. Noter önünde yemin
Bu yukarda ki durumlara çok uygundur. Burada tek fark noter yapılan
çevirinin yeminli tercüme olduğu konusunda noterin imzasını atmasıdır.
Noter yetkilisinin çevrilen her dili bilemeyeceğinden dolayı ileride
çıkacak olası problemler için tercümanın sunmuş olduğu diploma ve
beyanları son derece önemlidir. Noterin çeviriye imza atması o çevirinin
100 % doru ve iyi bir çeviri olduğu anlamına gelmez.
YASALLAŞMIŞ ÇEVİRİLER (Apostil Çevirileri)
Türkiye’de bir çevirinin
yasallaşması için yeminli tercüman tarafından çevirisi yapıldıktan sonra
mutlaka noter tasdiki olması lazımdır. Uluslar arası geçerli olabilmesi
için noter tasdiki yapılan çevirinin ilgili illerindeki valiliklerin
hukuk işlerine başvurup apostil tasdiki yaptırmakla olmaktadır. Apostil
tasdiki, Lahey konvansiyonuna imza atmış ülkelerde geçerlidir. Lahey
konvansiyonuna imza atmamış ülkeler konsolosluk tasdiki gibi tasdikler
istemektedir.
PROFESYONEL AKADEMİK ÇEVİRİ
Safiye TINGIR Çeviri
Hizmetleri tarafından sunulan Akademik çeviri hizmetlerimiz
İngilizce,Almanca,Fransızca ve diğer dillerden Türkçe Diline ya da tam
tersine yapılmaktadır.
Şirketimiz Öğretim
üyeleri, öğrenciler ve akademik camiada çalışan personel için araştırma
makaleleri başta olmak üzere değişik çeviri hizmetleri vermektedir.
Eğer Akademik anlamda
en son gelişmeler ve bilgiler hakkında bilgi almak ve dil bariyerini
aşmak için istekliyseniz lütfen bizi arayınız.
Uluslar arası düzeyde
makalelerinizin uygun komisyonlarca dil barajına takılmasını
istemiyorsanız, bizimle çalışmaya ne dersiniz.
Safiye TINGIR
Akademik Çeviri Hizmetleri
Turkish Translation Services
|
